Jouw waarde heeft niks te maken met wat anderen vinden: Sabrina van der Sloot over leiderschap en goud

 

Sabrina van der Sloot werd op haar twaalfde voor het eerst getest voor Jong Oranje. Ze viel af, te klein, te dun. Een jaar later trainde ze gewoon mee. Op haar zestiende speelde ze haar eerste internationale toernooi. Wat haar in die jaren typeerde, was niet ambitie of druk, maar iets simpelers: ze vond het gewoon heel leuk. Die basis van onvoorwaardelijk plezier bleek de sterkste fundering voor alles wat daarna zou komen.

Doorzetten door een coach die niet in je gelooft

Toen Sabrina definitief doorbrak naar het grote Oranje, stond er vijf jaar lang een bondscoach voor de groep bij wie ze zich niet volledig gesteund voelde. Geen prettig gevoel als je een toernooi in moet. Wat ze leerde, samen met een sportpsycholoog, was om haar eigenwaarde los te koppelen van wat die coach van haar vond. De redenering was simpel maar krachtig: als ik in het water lig, ben ik degene die het moet uitvoeren. Wat hij of zij ervan vindt, is op dat moment niet relevant.

Ze stopte niet. Ze ging naar het buitenland.

Wat Hongarije, Italië en Spanje haar leerden

In Hongarije kwam ze terecht in een klein plaatsje waar bijna niemand Engels sprak. Ze was jong, voor het eerst ver van huis, en volledig op zichzelf aangewezen. Daar leerde ze zichzelf op te peppen, zichzelf te vertrouwen, niet omdat het makkelijk was, maar omdat er geen alternatief was.

In Italië en Spanje leerde ze iets anders: loslaten. De Nederlandse aanpak, strikte arbeidsrustverhouding, exact op je eten letten, alles geregeld, bleek niet de enige weg naar topprestaties. Buitenlandse speelsters kwamen met expressie, passie en lawaai op de tribune tot wereldprestaties, zonder dat alles tot in de puntjes georganiseerd hoefde te zijn. Die ervaring nam Sabrina mee terug naar het Nederlands team, samen met andere meiden die in het buitenland hadden gespeeld en diezelfde energie hadden opgepikt.

Natuurlijk leiderschap: luisteren voor je spreekt

Het aanvoerderschap groeide bij Sabrina organisch. Ze streefde het niet na, het ontstond. Mensen voelden zich vertrouwd bij haar, durfden eerlijk te zijn. Dat heeft volgens haar meer te maken met hoe je luistert dan met hoe je praat.

Als er nieuwe speelsters bij het team komen, zeker jongere meiden, zoekt ze altijd eerst naar overeenkomsten. Waar kom je vandaan? Wat zijn je dromen? Pas als je weet wie iemand is, weet je ook hoe je diegene het best kunt aanspreken.

Eén ding hield ze bewust buiten haar aanvoerdersrol: de logistiek van de warming-up. Wanneer wisselen, hoe laat, wie doet wat, daar heeft ze geen zin in. Dat doet iemand anders die dat fijn vindt. Ze heeft dat ook zo besproken met de bondscoach: ik wil aanvoerder zijn zonder dat het verandert wie ik ben in het water.

Karakterverschillen zijn geen probleem, ze zijn het punt

Binnen het Nederlands team zitten speelsters die veranderingen omarmen en speelsters die er van nature kritisch op zijn. Extraverten en introverten. Meiden die al jaren samen trainen en meiden die net instromen. Dat botst soms. Maar Sabrina ziet dat als een kracht, niet als een obstakel.

Wat het team daarin bijzonder maakt, is dat ze er open over kunnen praten. Iemand kan “doe even rustig” zeggen, en de ander voelt zich niet aangevallen. Dat niveau van eerlijkheid ontstaat niet vanzelf. Het is het resultaat van jaren investeren in elkaar. Teamsessies, persoonlijke gesprekken, vragen stellen voor je conclusies trekt.

Dezelfde aanpak brengt ze nu ook mee naar GZC Donk: gesprekken over hoe je met elkaar omgaat, wat je van elkaar verwacht, wat je graag wil.

Feedback werkt alleen als je elkaar kent

Een van de scherpste observaties van Sabrina gaat niet over topsport, maar over een gewone werkdag bij haar zus op de gemeente. Ze vroeg om een voorstelrondje: naam en een hobby. Mensen kenden elkaars hobby niet eens. Acht uur per dag samenwerken, en je weet niet wat de ander buiten het werk doet.

Haar conclusie: als je niet investeert in elkaar als mens, is het ook bijna onmogelijk om eerlijke feedback te geven of te ontvangen. Niet omdat mensen het niet willen, maar omdat de band ontbreekt die feedback veilig maakt. In topsport leer je dat feedback over het proces gaat, niet over de persoon. Die vaardigheid, en het besef dat je die moet opbouwen, is volgens Sabrina enorm waardevol voor elk bedrijf.

Het magische moment in Parijs

De troostfinale op de Olympische Spelen in Parijs. Nederland staat dik achter, de situatie lijkt kansloos. In de allerlaatste seconde schiet Sabrina de winnende treffer binnen: brons.

Hoe ze dat deed? De zeven-tegen-zes-situatie, zeven aanvallers tegen zes verdedigers, hadden ze in de weken voorafgaand aan de Spelen eindeloos geoefend, ook in precies de opstelling waarin ze op dat moment lagen. Op het moment zelf was er maar één gedachte: we gaan er gewoon voor, we kijken wel of het lukt. Geen ruimte voor twijfel, want alles wat je in zo’n moment nodig hebt, heb je al gedaan. Het verschil tussen derde en vierde is enorm, zegt ze, maar wat haar het meest bijbleef was niet de medaille. Het was het moment zelf.

Goud zit niet in de medaille

Sabrina heeft wereldkampioenschappen gewonnen, Europese titels, en nu olympisch brons. Maar toen ze voor het eerst een gouden medaille pakte op het EK, dacht ze: is dit het nou? Het feestje duurt even, en dan is het voorbij. Wat blijft, is de weg ernaartoe.

Wat ze van topsport meeneemt naar de rest van haar leven en wat ze anderen ziet meenemen als ze stoppen, is niet de medaille. Het is het intense samenwerken. Jezelf leren kennen. Leren geven en ontvangen van feedback. Leren communiceren met mensen die heel anders zijn dan jij. Die vaardigheden zijn, in haar woorden, enorm waardevol voor elk bedrijf. En ze worden in de meeste organisaties nauwelijks ontwikkeld.

De thema’s die Sabrina bespreekt, karakterverschillen in een team omarmen, feedback veilig maken, eigenwaarde loskoppelen van prestaties, zijn precies waar Karakterfaculteit professionals en teams mee helpt. Meer informatie vind je op karakterfaculteit.nl.

Veelgestelde vragen

Hoe hanteert Sabrina van der Sloot prestatiedruk op het allerhoogste niveau?

Door de focus volledig te verleggen van het resultaat naar het proces. Als het voorwerk klopt, de trainingen, de scenario’s, de voorbereiding, hoeft er in het water niets anders te zijn dan uitvoering. Wat een coach of buitenstaander ervan vindt, is op dat moment simpelweg niet relevant.

Wat leerde Sabrina van haar jaren in het buitenland?

In Hongarije leerde ze zichzelf vertrouwen toen ze volledig op zichzelf was aangewezen. In Italië en Spanje leerde ze loslaten, dat topprestaties ook mogelijk zijn zonder dat alles tot in de puntjes geregeld is. Die twee lessen samen maakten haar als speelster en als mens completer.

Waarom is feedback geven en ontvangen zo moeilijk op de reguliere werkvloer?

Omdat mensen elkaar onvoldoende kennen. Als je niet weet wie iemand is buiten het werk, mis je de band die feedback veilig maakt. In topsport leer je dat feedback over het proces gaat, niet over de persoon, maar die veiligheid bouw je alleen op door te investeren in de relatie.

Hoe overbrugt Sabrina als aanvoerder de karakterverschillen in haar team?

Door eerst te luisteren. Ze zoekt bij nieuwe speelsters altijd naar overeenkomsten, waar kom je vandaan, wat zijn je dromen, voordat ze ook maar iets vraagt of verwacht. Die persoonlijke band is de voorwaarde voor alles wat daarna komt: open communicatie, eerlijke feedback en collectieve prestaties.